Marketing truyền miệng – Vì sao Yahoo, facebook trở nên thông dụng?

Bất ngờ trong lúc nghịch ngợm Ubuntu, tìm được bài viết nói về cách sử dụng IRC chat. Tôi mới tự hỏi, tại sao ở VN lại quá thông dụng một phần mềm chat là yahoo? Nếu ai đã từng sử dụng live messenger của microsoft và skype (hiện nay là của Ebay) thì chắc hẳn sẽ chả ưa gì yahoo, vì nó quá tệ, nhiều lỗi và không được tối ưu cho lắm.

Hiện nay, skype có khoảng 350 triệu users và khoảng 30 triệu online thường xuyên, live có khoảng 330 triệu users, AIM có khoảng trên 50 triệu users active, eBuddy 35 triệu, nếu kể cả những khu vực dùng phần mềm riêng (như China) thì Tencent QQ có tới 100 triệu online thường xuyên thuộc dạng vô địch. Nếu tính cả chat online bằng mạng xã hội thì Facebook vô địch với khoảng 500 triệu thành viên active.

Vì sao yahoo rất thông dụng ở Việt Nam?

Theo đánh giá của tôi, Skype, Live, AIM… đều có những tiến bộ hơn rất nhiều, ít lỗi hơn và là những phần mềm chat hàng đầu, tuy nhiên, Yahoo ở VN lại trở thành phần mềm phổ biến, vì sao lại như vậy?

Ngay từ những ngày đầu xuất hiện internet ở Việt Nam, khi đó, mọi người sử dụng chủ yếu IRC chat. Tôi còn nhớ khi đó, mọi người ra hàng chat và bàn tán với nhau rất nhiều về IRC chat, nhưng sau đó, khi những người đầu tiên bắt đầu chat bằng yahoo thì quá trình chuyển thể dần dần từ IRC sang yahoo bắt đầu. Hiệu ứng này được thực hiện hoàn hảo bằng quá trình truyền miệng, hỗ trợ lập nick một cách rất tự nhiên của các anh chủ quán, được các bạn trẻ truyền tai nhau và tự động lan tuyền nhanh chóng.

Chính nhờ sự truyền miệng này mà yahoo trở nên thông dụng ở Việt Nam thời gian đầu, tuy nhiên, chính nó tạo điều kiện để phần mềm này trở nên thông dụng hơn nữa. Giả sử bạn đang dùng yahoo, một người bạn mới quen sẽ hỏi bạn nick skype để anh ta add, nhưng bạn không có skype, chỉ có yahoo, vậy chắc hẳn bạn sẽ gặp khó khăn trong chuyện giao tiếp với những người không dùng yahoo trên mạng. Hoặc bạn phải lập nick mới, có thể gặp nhiều chuyện phức tạp, lại mất thêm tài nguyên máy tính cho một phần mềm chat có thể ít người dùng… Vậy cách hay hơn cả là chọn một phần mềm chat mà cộng đồng nơi đó thông dụng để làm phương tiện giao tiếp. Chính vì vậy, yahoo càng ngày càng đông người Việt nam sử dụng hơn, vì nó có một lượng cộng đồng sẵn có rồi.

Cũng chính lý do đó mà khi mạng xã hội facebook phát triển, nó lan tràn một cách mạnh mẽ, thậm chí ngay cả khi chính phủ chặn nó, người ta vẫn vào đó để giao tiếp xã hội.

Sự truyền miệng đã trở thành một cách làm marketing hiệu quả và cũng là một con dao hai lưỡi. Có thể đúc rút ra mấy tác nhân gây truyền miệng khiến cho cộng đồng trở thành công cụ truyền thông hiệu quả:

• Một scandal có tính chất động chạm tới vấn đề văn hoá cộng đồng và những chuyện tế nhị (scandal lộ ảnh nóng hoặc phim sex, scandal gây hại môi trường như vụ vedan và sông Thị Vải…).
• Một loại mốt thời thượng mà không phải ai cũng có khả năng và tiền bạc mà có được, phải vừa có tiền, vừa có khả năng, vừa “biết” thì mới có cơ hội sở hữu loại mốt đó (khoảng 10 năm trước với PDA và điện thoại cảm ứng O2, hình ảnh công nghệ và Bill Gates tạo ra mốt thời thượng trong việc học IT, phong trào du học…).
• Một loại sản phẩm hoặc loại dịch vụ tốt đến mức không nhanh tay thì sẽ mất cơ hội được sở hữu, hoặc sản phẩm dịch vụ đó chỉ đáp ứng cho người đạt đến phẩm chất hoặc có một đặc điểm nhất định nào đó (ví dụ: Chè ở Đội Cấn, chỉ bán đến 3h chiều, chậm chân thì hết hàng).
• Một phương cách giao tiếp mới, dễ dàng, thuận tiện khiến cho các thành viên quá dễ để nói chuyện với nhau (như yahoo và facebook).
• Một phần thưởng hoặc một loại tài sản tuy dễ dàng có thể sở hữu, nhưng lại có một quy trình hơi phức tạp, có một khâu mà không phải ai cũng biết, những người biết sẽ giúp đỡ những người chưa biết.
• Một loại hoạt động sắp/đang/đã diễn ra gây ra sự háo hức trong tâm trạng một số người, họ sẽ thể hiện ra bên ngoài và nhận được sự đồng cảm trong các mối quan hệ của họ, từ đó cảm xúc đấy lây lan (worldcup, thế vận hội, sự đồng cảm với thảm hoạ…).
• Một số hình thức truyền miệng khác.

Có thể thấy, nguyên nhân cốt lõi của các loại hình truyền miệng đó là: cộng đồng phải có gì đó để nói với nhau, cái đó phải có tính chất khiến cho người khác rất quan tâm…

Có nhiều cách để tạo ra một tác nhân gây truyền miệng như trên, tuy nhiên, đối với việc kinh doanh, đôi khi, chủ doanh nghiệp có thể tự tạo ra nó. Tuy nhiên, đôi khi mọi sự là do nhiễu xạ tự nhiên hương, cũng có khi là một loại tai nạn nào đó khiến cho doanh nghiệp phải chịu đựng tổn thất nặng nề từ chuyện truyền miệng. Có nhiều người họ cứ nghĩ là: bưng bít thông tin thì người ta sẽ không thể “viral” được, nhưng họ nhầm, càng bưng bít, càng đổ thêm dầu vào lửa, đúng như tính chất cốt lõi của sự truyền miệng: cái gì càng bí mật thì người ta lại càng thích bàn tán!

Một trong các loại võ “thuận theo” nổi tiếng là “thái cực quyền” được nhiều người học võ quan tâm, có lẽ, truyền miệng là một trong những “thái cực quyền” của marketer, trong cả chuyện dùng nó để làm thị trường và dùng nó để chống đỡ dư luận.

Từ khóa:

• marketing truyền miệng ở việt nam
• facebook chat viet nam

A Pridio member.
Tư vấn dich vu seo free –> click.
Phân tích Google Analytics miễn phí, click here.