Các vấn đề nhân sự – P3 – Định hướng?

Tiếp tục đi sâu vào các vấn đề nhân sự, bài này, xin đưa ra một khung giải pháp để giải quyết các vấn đề mà bài trước có vẻ chợ búa của tôi. Tôi sẽ tập trung lớn vào vấn đề định hướng ở phần này.

Định hướng nghề nghiệp – đâu là cách cách thức tốt nhất?

Thỉnh thoảng vẫn nghe bố mẹ bảo: “Mày học y đi, tao quen chú Giang – Phó GĐ Việt Đức, mày cứ lo học cho tốt, năm sau có khi chú ấy lên làm GĐ…”

Hay bạn bè hỏi: “Mày thi Sư phạm? Sao không thi Ngoại Thương ấy…”

Cách chúng ta vào học đại học, phần lớn vì thích cái trường đó, hoặc do bố mẹ, gia đình, một phần vì a dua theo bạn bè, một phần chả vì cái gì mà chọn đại một trường, một phần vì trường đó có vẻ dễ dàng… đủ loại lý do, nhưng ai quan tâm đến yếu tố “cá nhân” nhiều hơn, thậm chí lấy đó làm tiêu chí chính để chọn lựa?

Ngày nay, do được bọc kín trong vòng tay yêu thương của ba mẹ, trẻ con ít có cơ hội trải nghiệm những cảm xúc nhiều hơn, chỉ quanh quẩn với những trò chơi video games hay những mối quan hệ với gia đình và bạn bè ở trường, đây là nguyên nhân gây ra việc khó định hình hướng đi cho bản thân khi trưởng thành. Cách định hình tốt nhất vì thế phải từ việc giáo dục của bố mẹ và người thân từ khi còn bé. Tại sao lại khó định hình? Khi trải nghiệm bản thân phong phú, lịch sử các cảm xúc được viết dày hơn trong ký ức, cảm xúc là cánh cửa vào của nhiều yếu tố để tạo ra tính cách của con người, đặc biệt là những cảm xúc ở trạng thái cực.

Ví dụ, khi đối mặt với tử thần, cảm xúc sợ hãi có thể đạt đến cực độ, hoặc khi chiến thắng trong một cuộc thi quan trọng thời học sinh, bạn có thể đạt đến sự vui sướng cực độ, khi chứng kiến một cảnh cảm động ngoài đời thực, bạn có thể có cảm xúc yêu thương đồng cảm cực độ, khi nhìn thấy những bất công ngoài xã hội, bạn có thể tực giận tột độ, khi chơi với bạn bè, những hoạt động hoặc những chiến thắng nho nhỏ cũng có thể làm bạn có những cảm xúc cực độ…

Những lần cảm xúc thành dạng cực như thế, chúng sẽ tạo ra những thời khắc quan trọng trong lịch sử cảm xúc mà bạn đã trải qua, thời khắc quan trọng đó là yếu tố tác động để tạo ra một loạt những thay đổi dẫn đến quyết định hành động (có thể là muốn có những cảm xúc chiến thắng nhiều hơn, mạnh hơn, có thể là không muốn có lại cảm xúc tức giận, hoặc không muốn nhìn thấy bất công nữa và quyết định phải dành cuộc đời mình để loại bỏ những gì tạo ra cảm xúc đó…). Bạn sẽ hành động, liên tục và hướng tới những cảm xúc tích cực hoặc loại bỏ những cảm xúc tiêu cực, dần dần, bạn tự tạo ra những thói quen, dần dần thành tính cách, đạo đức. Những yếu tố đó tạo ra tố chất.

Khi nhận định ai đó có tố chất để làm được một việc gì đó, điều này hoàn toàn không khó, nhưng kết quả của nhận định này không phải là sự định hướng. Ví dụ, bạn nhận định được rằng, người bạn của mình tên Trọng, hoàn toàn có tố chất làm trong lĩnh vực kỹ thuật, vì anh ta tỉ mỉ, cẩn thận, anh ta thích nghiên cứu và các con số, anh có thói quen phân tích… Tốt, điều đó không có nghĩa là định hướng tốt nhất cho Trọng không hẳn là kỹ thuật.

Khi định hướng, điều quan trọng nhất nằm chính là lịch sử cảm xúc của cá nhân đó, không phải thói quen hay các yếu tố xung quanh. Chúng ta chỉ nên nhìn các thói quen và tố chất của họ để đánh giá lịch sử cảm xúc, từ đó, có những lời khuyên về sự trải nghiệm bổ sung để khẳng định định hướng. Tất nhiên là người tư vấn chỉ hướng dẫn cách làm, còn người muốn tìm hướng đi cho bản thân bắt buộc phải tự trải nghiệm và tự khẳng định.

Vậy làm thế nào để đánh giá được lịch sử cảm xúc của một ai đó? Chuyện này khá khó, kể cả những chuyên gia tâm lý hàng đầu cũng chưa chắc khẳng định hoặc xác nhận được, do vậy, để thu hẹp thị trường nghiên cứu, chúng ta chỉ quan tâm đến những cảm xúc có tác động đến việc chọn ngành nghề hoặc chọn cách sống sau khi đã định hướng. Thông thường, người tư vấn sẽ hỏi các câu hỏi liên quan đến những hoàn cảnh đã trải qua, kinh nghiệm làm việc hoặc các sở thích cá nhân, tập trung vào những lần cảm xúc lên cực. Tất nhiên, ở đây cần giúp đỡ để người được tư vấn thành thật, nhưng chuyện này không quá khó, quan trọng nhất vẫn là cách mà chúng ta khai thác thông tin để đưa ra lời tư vấn hợp lý là gì?

Có nhiều bộ câu hỏi đã đề cập đến vấn đề này, tuy nhiên, do tính cá nhân cao, việc tuỳ chỉnh các câu hỏi luôn cần thiết. Người tư vấn phải trở thành người bạn, người dẫn dắt, người thân yêu của người được tư vấn định hướng. Tốt nhất, những người bố mẹ nên tự bổ sung các kiến thức về vấn đề này để có thể giúp cho con cái trở nên hạnh phúc hơn.

Định hướng được là việc khó, con người khi còn trẻ chưa thể tự nhận thức được đầy đủ các vấn đề, người tư vấn hoặc bố mẹ gia đình cần hết sức lưu ý trong chuyện định hướng cho các bạn trẻ trong nghề nghiệp. Định hướng sai có thể mất đến 10 năm hoặc nhiều hơn của cuộc đời để làm lại. Nhưng quan trọng nhất, việc định hướng sai có thể khiến cho bạn trẻ không phát huy được những ưu điểm của bản thân hoặc làm những việc mà mình không yêu thích, không hiệu quả, rất lãng phí cho bản thân và xã hội.

A Pridio member.
Tư vấn dich vu seo free –> click.
Phân tích Google Analytics miễn phí, click here.